Juli 1995, Srebrenica. Ondanks de 'beschermde zone' van de Nederlandse VN-Blauwhelmen, worden ruim 8.000 moslims vermoord door Bosnisch-Servische troepen. Getuigenissen en nooit vertoonde filmarchiefbeelden, onder andere in opdracht van generaal Mlladic zelf gefilmd, laten zien wat er in slechts drie dagen in Srebrenica gebeurde. Een unieke documentaire over een van de gruwelijkste gebeurtenissen in de recente Europese geschiedenis.

Het klassieke oorlogsdrama over de beklemmende zoektocht van kapitein Willard naar de doorgedraaide deserteur kolonel Kurtz tijdens de Amerikaanse oorlog in Vietnam.

De ochtendstilte wordt verbroken door het geluid van een rammelende vrachtwagen. Als de vrachtwagen tot stilstand is gekomen, blijken de verlaten velden vergeven te zijn van kleine silhouetten die massaal de vrachtwagen inspringen. De contouren zijn maar net te onderscheiden tegen de wuivende graanvelden in de ochtendschemering. Hun droom lijkt binnen handbereik. De korte film Before Dawn portretteert de wanhoop van de vele vluchtelingen die nog steeds bestaat in een land als Hongarije, ondanks de toetreding tot de EU in 2004.

Spencer was dader en slachtoffer van de oorlog in Liberia tegelijk. Als 18-jarige heeft hij een leven van kindsoldaat achter de rug en moet hij het normale leven weer leren. In een hulpprogramma leert hij dat het doden van mensen niet normaal is. Het programma bereidt hem voor weer terug te keren naar zijn geboortedorp, waar hij de moed moet vinden vergeving te vragen aan zijn familie en de medebewoners van het dorp.

In de chaotische burgeroorlog in Sierra Leone, voeren twee mannen (gespeeld door Leonardo DiCaprio en Djimon Hounsou) twee wanhopige missies uit: een immens waardevolle diamant terugvinden en de kindsoldaat uit het wrede rebellenleger redden.

Hoe is het om je eindexamen te moeten halen in een land in een oorlog? In de gevaarlijkste stad ter wereld, Bagdad, is dat de opgave voor vier vrienden en klasgenoten. Te midden van zelfmoordterrorisme, bermbommen, ontvoeringen en energiestoringen, blijven ze kampen met een strenge schoolmeester, de stress van het eindexamen, gierende hormonen en veeleisende ouders. De jongens – een Koerd, een sjiiet, een christen en een gemengde soenniet-sjiiet - hebben ieder een camera gekregen om hun leven en elkaar te filmen. Kan hun multiculturele vriendschap standhouden in een stad die wordt verscheurd door sektarisch geweld?

Zes verschillende personen bij het gruwelijke conflict in Darfur worden in deze film gevolgd. Van een vrouw die zich aansluit bij de rebellen tot de Argentijnse aanklager bij het Internationaal Strafhof.

Oost-Duitsland, begin jaren ’80. Een succesvoll toneelschrijver en zijn geliefde, een actrice, worden in opdracht van de minister van Cultuur in de gaten gehouden door de Stasi, de inlichtingendienst die vrijwel alles van haar burgers wilde weten. De twee behoren tot het intellect van de staat, maar hun gedachten zijn niet altijd in lijn met de ideologie van de socialistische heilstaat. Stasi-agent Wiesler begint plichtsgetrouw aan zijn opdracht de twee af te luisteren, maar krijgt steeds meer moeite om zijn loyaliteit naar de staat te behouden Boven hun appartement, op zolder, luistert hij dag en nacht hun leven af.

De tiener Sara woont met haar alleenstaande moeder in Grbavica, een buitenwijk van Sarajevo. Tien jaar na dato liggen de gewelddadige gebeurtenissen van de Bosnische burgeroorlog nog vers is Esma's geheugen. Om rond te komen neemt ze een extra baan als serveerster in een smoezelige nachtclub. Haar band met Sara lijdt onder het nachtwerk. Maar in Pelda, een collega van de club, vindt ze een goede vriend. Sara sluit ondertussen vriendschap met haar klasgenoot Samir. De tieners voelen zich verbonden door het verlies van hun vaders in de oorlog. Samir is echter verbaasd dat Sara niet weet hoe haar vader is gestorven. Sara wil van haar moeder het certificaat dat aantoont dat hij stierf als 'shaheed', een heilige martelaar die tegen de Servische Cetniks vocht. Als kind van een martelaar krijgt ze korting op het komende schoolreisje. Esma beweert dat het lastig is om een certificaat te bemachtigen omdat er nog geen lichaam is gevonden. Als Sara ontdekt dat haar moeder toch de volle prijs heeft betaald, eist ze de waarheid op. Filmmaakster Jasmila Zbanic wil met haar aangrijpende film een stem geven aan de duizenden vrouwen die tijdens de burgeroorlog het slachtoffer werden van de massale, systematische verkrachtingen door de Serviërs.

Een extra lange aflevering van Klokhuis (NPS) van 4 mei 2007 over Anne Frank, het Joodse meisje dat tijdens de Tweede Wereldoorlog met haar zus, moeder en vader ondergedoken zat in Amsterdam in 'het Achterhuis'. Dat was een afgeschermd deel van een huis, dat alleen te bereiken was via een gat in de muur, waar een boekenkast voor stond. Anne Frank hield een dagboek bij waarin zij beschreef wat zij meemaakte in die periode. Uiteindelijk werd de familie Frank verraden en door de Duitsers gedeporteerd naar een concentratiekamp. Anne's vader, die de oorlog als enige van het gezin overleefde, publiceerde het dagboek na de oorlog. Het boek is in vele talen vertaald en wordt overal ter wereld gelezen. Over Anne Frank zijn meerdere films en documentaires gemaakt. Onder andere: 'The Attic: de schuilplaats van Anne FRank', UK, John Erman, 1988; 'Anne Frank, de laatste 7 maanden', NL, Willy Lindwer, 1988.

In een periode van 100 dagen werden in 1994 in Rwanda naar schatting 800.000 tot 1 miljoen mensen vermoord. Hotel Rwanda vertelt het waargebeurde verhaal van Hutu Paul Rusesabagina, hotelmanager van het luxe vijf-sterren hotel ‘Hotel des Milles Collines’. Tijdens de burgeroorlog tussen de Hutu's en Tutsi's biedt Paul onderdak aan meer dan twaalfhonderd Tutsi-vluchtelingen en zet hij zijn eigen leven op het spel om tal van onschuldige mensen te kunnen redden. Het besef van de verschrikkingen dringt ook door tot de mensen in het hotel. “U denkt misschien dat we hen niet allemaal kunnen vermoorden? “ zegt een Hutu-officier. “We zijn al halverwege.” De cast van deze speelfilm, die de werkelijkheid op de voet volgt, omvat internationale sterren als Don Cheadle, Nick Nolte en Joaquin Phoenix. Honderden overlevenden van de genocide hebben de moed gehad de gebeurtenissen als figurant na te spelen. De film is op diverse filmfestivals in de prijzen gevallen en is genomineerd voor drie Oscars.

Jaarlijks leggen zo'n miljoen vluchtelingen hun lot in de handen van mensensmokkelaars. Zo ook Jamal en Enayatullah, twee jonge Afghanen, die vanuit een Pakistaanse vluchtelingenkamp Londen willen bereiken. In This World volgt Jamal en Enayatullah op hun levensgevaarlijke tocht op weg naar Europa: een reis door Iran, Turkije, Italie en Frankrijk. Een trip die, ook al wordt er bij elke stop gevoetbald, zo moeilijk en levensbedreigend is dat de wanhoop continue voelbaar is. De filmmakers krijgen het voor elkaar een balans te scheppen tussen de fictieve en documentaire elementen van de film. Door middel van een speelfilm met een documentair karakter beogen ze de ogen van publiek en politici te openen voor de verhalen achter de krantenkoppen.

De jonge Palestijnen Khaled en Said zijn al bevriend sinds hun kindertijd en worden 'uitverkoren' om een zelfmoordaanslag in Tel Aviv uit te voeren. Na een laatste avond met hun familie, waarvan ze geen afscheid mogen nemen, vertrekken ze met bommen op hun lichaam naar de grenspost. Maar de operatie loopt niet helemaal volgens plan; de twee vrienden verliezen elkaar uit het oog. Beiden worden hierdoor gedwongen hun eigen keuzes te maken over hun verdere bestemming. Paradise Now van de Nederlandse Palestijn Hany Abu-Assad is opgenomen in Nablus. Het geeft een waardig inzicht in het dagelijkse leven van gewone mensen in hopeloze omstandigheden. Het geeft óók legitieme redenen voor het tegenwerken van onderdrukking, maar stelt geen excuus voor het doden van anderen. Het is een film waaraan iedereen die niet begrijpt dat het bestuderen van terrorisme iets anders is dan het rechtvaardigen ervan, aanstoot kan nemen.

Een alternatieve kijk op het joods-Palestijnse conflict. Drie filmmakers volgden tussen 1995 en 1998 een groep van zeven kinderen. Ze wonen allemaal in Jeruzalem op kleine afstand van elkaar, maar weten nauwelijks iets van elkaars levensomstandigheden of verschillende achtergronden. Ze vertellen ieder hun eigen verhaal over opgroeien in de regio. In de film krijgt een joodse tweeling een uitnodiging om een dag door te brengen met Palestijnse leeftijdsgenoten. Ze spelen voetbal, eten en praten, waarbij een van de regisseurs optreedt als bemiddelaar en tolk. De film laat aan de ene kant zien hoe de kinderen elkaar vinden in gemeenschappelijke spontaniteit. Aan de andere kant wordt duidelijk hoe ze in hun kijk op de werkelijkheid zijn gevormd door wat hun ouders en omgeving zeggen en doen.

‘De waarheid is het eerste slachtoffer van elke oorlog’. Redacted is Brian De Palma’s commentaar op de huidige televisiejournalistiek en internetmedia en laat zien hoe in tijden van oorlog censuur wordt toegepast op belastende feiten. In deze lowbudgetfilm reconstrueert de befaamde regisseur een dag in maart 2006 in het stadje Mahmudiyah, Irak. Als reactie op een bermbomaanval verkrachten Amerikaanse rekruten een veertien jaar oud meisje en vermoorden ze haar ouders en zus. Dit leidt tot baanbrekende rechtszaken tegen de betrokken soldaten. De film eindigt te midden van het officiële onderzoek over deze oorlogsmisdaden. In de werkelijke wereld zijn vijf soldaten veroordeeld tot gevangenisstraffen van 90 tot 110 jaar. De filmmaker vertelt het verhaal aan de hand van geënsceneerd archiefmateriaal: een videodagboek van één van de soldaten, Amerikaanse en islamitische fundamentalistische websites, reportages en beelden van veiligheidscamera’s. Hiermee laat hij zien dat door de moderne communicatietechnieken meer ongecensureerd beeldmateriaal over oorlogen bestaat dan waarvoor in werkelijkheid verantwoording wordt afgelegd. De werkelijke, documentaire beelden aan het eind van de film spreken dan ook voor zich.

Docudrama over de ‘Tiptop Three’, vernoemd naar hun woonplaats in Groot-Brittannië. Op weg naar een bruiloft in Pakistan, worden de vrienden aangespoord naar de Afghanistan te reizen en daar de bevolking te helpen. In de chaos van de oorlog worden ze opgepakt en twee jaar lang zonder aanklacht of proces vastgehouden in Guantánamo Bay, de beruchte Amerikaanse militaire gevangenis bij Cuba. Op basis van valse beschuldigingen als banden met Osama bin Laden, worden ze gemarteld en vernederd. Na twee jaar worden ze uiteindelijk vrijgelaten zonder nog iets te horen over een officiële aanklacht of excuus.

Voor Sand and Sorrow sluit de bekroonde regisseur Paul Freedman zich aan bij een vredesmacht van de Afrikaanse Unie in Darfur. Hij neemt ons mee naar de vluchtelingenkampen langs de Sudanese grens, naar de massagraven in Darfur en komt tot in de Amerikaanse senaat. Freedman waagt zich diep in de enorme vluchtelingenkampen om een aangrijpend beeld te schetsen: het verdriet van een volk dat ten onder gaat aan de politieke onwil en de beschamende onverschilligheid van een wereld die alleen maar toekijkt. Acteur George Clooney, die al jaren probeert het 'vergeten' conflict op de agenda te krijgen, leende zijn stem aan Sand and Sorrow en was ook co-producent.

Sometimes in April is gebaseerd op de genocide in Rwanda, waar in 1994 in 100 dagen 800.000 tot 1 miljoen mensen vermoord werden. Twee broers zijn politiek verdeeld door de gebeurtenissen. Augustin Muganza en zijn beste vriend zijn Hutu-soldaten die de de instructies van hun meerderen tarten door de vrouw en kinderen van Augustin (Tutsi’s) te redden. Augustins broer Honoré, Hutu extremist, neemt de taak op zich, maar slaagt er niet in de familie in veiligheid te brengen. Tien later jaar, beslist Augustin het verleden achter te laten en een nieuw leven te beginnen met zijn nieuwe liefde. Augustin wordt uitgenodigd om het Tribunaal van de V.N. in Arusha bij te wonen, waar Honoré zich moet verantwoorden voor de rol die hij speelde in deze verwoestende burgeroorlog.

Twee achttienjarige vrienden, Wayne en Mark, dienen in 2003 in het Britse leger in Irak. Hun moraal keldert als hun geliefde kapitein om het leven komt door een bom. Tijdens een verhitte nachtelijke zoektocht worden er gevangenen toegetakeld. Eenmaal terug in Engeland zijn de jongens ontredderd. Als er op knullige wijze foto’s van de mishandelingen boven water komen, moeten Wayne en Treacle terechtstaan voor de krijgsraad. De druk van de buitenwereld en zijn schuldgevoel worden Mark teveel, maar Wayne wil trouw blijven aan ‘zijn leger’. Winnaar van de Movies that Matter Award in 2007.

The Prisoner or: How I planned to kill Tony Blair Petra Epperlein, Duitsland/USA, 2006, 54 minuten (f) Documentaire Kijkwijzer: 6 g+a+t Vakken: ckv-ma-lb-fil Engelstalig De Irakese journalist Yunis Khatayer Abbas, die ook al onder het regime van Sadam Hussein vast zat, werd in 2003 door Amerikaanse soldaten gearresteerd. Negen maanden zat hij opgesloten in de beruchte Abu Ghraib gevangenis, ten onrechte verdacht van het beramen van een aanslag op de Britse premier Tony Blair. In The Prisoner vertelt hij rustig en niet zonder relativeringsvermogen over zijn ervaringen.

In Hossein Martin Fazeli’s humoristische korte film The T-Shirt raakt een half-Amerikaanse, half-Slowaakse klant aan de praat met een winkelbediende. Aan de muur van de winkel hangt de Amerikaanse vlag. Ondanks dat de twee in eerste instantie vriendelijk van gedachten wisselen, geeft de tekst op het T-shirt van de verkoper aanleiding tot onverwachte wendingen in een gesprek over oorlog, geloof, terrorisme en nationalisme.

Tragische documentaire over een Arabisch-Amerikaanse familie die slachtoffer werd van de ‘war on terror’. De Palestijnse hoogleraar en mensenrechtenactivist dr. Samia Al-Arian zit al drie jaar zonder veroordeling in eenzame opsluiting vast. Angst voor terrorisme leidt tot toenemende stigmatisering en discriminatie van moslims. Dr. Sami Al-Arian is een Palestijnse vluchteling, professor aan de universiteit en mensenrechtenactivist die al meer dan dertig jaar in de Verenigde Staten woont. Al-Arian wordt ervan beschuldigd materiële steun te hebben gegeven aan een terroristische organisatie. Zelf zegt hij dat zijn opsluiting een poging is om zijn politieke mening het zwijgen op te leggen. Zijn zes maanden durende rechtszaak eindigde zonder een veroordeling. De jury kon geen overeenstemming bereiken. Toch blijft Al-Arian gevangen omdat de aanklager hem opnieuw wil te vervolgen. Zijn vrouw Nahla Al-Arian en hun kinderen blijven proberen zijn onschuld te bewijzen. In mei 2006 gooide hun man en vader het op een akkoord. Een federale rechter veroordeelde hem daarop tot 57 maanden gevangenschap, gevolgd door deportatie.

De in Soedan geboren hiphop-ster Emmanuel Jal scoorde hits in Engeland en de Verenigde Staten. Maar voor hij een succesvolle hiphopper werd, moest hij als 6-jarige vluchten omdat rebellen zijn dorp aanvielen. Nadat zijn moeder werd vermoord, diende Jal als kindsoldaat bijna vijf jaar in het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA) waar zijn vader commandant was. Op zijn achtste liep hij rond met een AK-47-geweer, vervuld van haat jegens de islamitische regeringstroepen. Jal kon het rebellenleger uiteindelijk ontvluchten dankzij de Britse hulpverleenster Emma McCune. Op de in 2008 verschenen cd 'War Child' rapt Jal over zijn ervaringen. In de gelijknamige film schetst regisseur Christian Karim Chrobog de verloren jaren van Jal in de SPLA. De rapper worstelt nog steeds met zijn verleden. Hij keert terug naar zijn geboorteland en wordt na bijna twintig jaar herenigd met zijn vader, zussen en andere familieleden.