Ganesha, de god met het olifantenhoofd, is een van de vele goden van het hindoeïsme. Andere bekende goden zijn Brahma, Vishnu en Shiva. Het hindoeïsme is met 900 miljoen aanhangers de derde godsdienst ter wereld. Alleen het christendom (2,1 miljard) en de islam (1,1 miljard) zijn groter. Veruit de meeste hindoes wonen in India, maar door de migratie van Hindoestanen naar Suriname en vervolgens naar Nederland komt de godsdienst ook in ons land voor. Anders dan de islam of het christendom kent het hindoeïsme geen hoofdstichter. Een bij hindoes bekende metafoor is het hindoeïsme als stam van een boom, waar alle andere godsdiensten als bladeren aan groeien. Dat verklaart hun tolerantie tegenover andere godsdienstige stromingen.
Net zoals andere religies is het hindoeïsme bepalend voor de identiteit van mensen en de cultuur van samenlevingen. Zo geloven hindoes dat alle wezens op aarde ten innigste verbonden zijn met de schepper. Daarom hebben ze groot respect voor alles wat leeft. Vroeger kende de hindoemaatschappij het zeer hiërarchische kastenstelsel, waarbij mensen vanaf hun geboorte waren ingedeeld bij een van de vier kasten of behoorden tot de kastelozen of paria’s. Hoewel India dit stelsel officieel heeft afgeschaft, leidt het in de praktijk soms nog tot discriminatie.
Religie heeft ook in Nederland grote invloed op de cultuur en identiteit van gelovigen. Lange tijd was het land georganiseerd in katholieke, protestantse en seculiere zuilen. Door de ontkerkelijking zijn die zuilen grotendeels geslecht. Tegenwoordig heeft 44% van de Nederlanders geen religie meer. Tegelijkertijd is de groeiende aanhang van de islam een nieuw fenomeen. Eind 2007 telde ons land 5% moslims, maar in het publieke debat neemt deze godsdienst een grote plaats in. Veel immigranten koesteren de islam als wezenlijk voor hun identiteit, waarbij ze neigen tot een strikte uitleg van de Koran. Andere moslims zoeken naar een Europese invulling van de islam. Tegelijk trekken niet-islamitische opinieleiders in twijfel of de islam in de huidige vorm zich wel verdraagt met integratie van migranten in de Nederlandse samenleving. Zo speelt de kwestie van de religieuze identiteit ineens weer een hoofdrol in het Nederlandse publieke debat.
