Het Chinees is eigenlijk een verzamelnaam voor een groep talen. De standaardtaal in China is het dialect van Beijing en omgeving, in het buitenland bekend als Mandarijn of Mandarijnenchinees (naar de vroegere bestuurselite die dit sprak). Met 900 miljoen sprekers is dit veruit de meest gesproken taal ter wereld. In totaal hebben 1,4 miljard mensen een variant van het Chinees als moedertaal. Het Chinees heeft unieke kenmerken, zoals het karakterschrift en het belang van de toonhoogte voor de betekenis van woorden.

De Chinese talen behoren tot de Sino-Tibetaanse taalfamilie. Dat is slechts een van de vele tientallen taalfamilies die de wereld rijk is. Een taalfamilie is een paraplu waaronder weer allerlei taalgroepen vallen. Het Nederlands behoort tot de Germaanse talen, die op hun beurt tot de Indo-Europese taalfamilie behoren. Hoewel de telling problematisch is – het onderscheid tussen taal en dialect is niet helder – wordt het aantal levende talen momenteel op minstens zesduizend geschat.

Talen geven een indruk van de culturele rijkdom die de wereld biedt, maar talen kunnen ook een bron van conflict zijn. In België is de taalgrens tussen het Vlaams en het Waals een splijtzwam in de samenleving. Op veel plekken op de wereld dreigen minderheidstalen het onderspit te delven. Om dat onherstelbare cultuurverlies een halt toe te roepen heeft Unesco een Rode Lijst van Bedreigde Talen opgesteld. Maar liefst drieduizend talen staan op het punt te verdwijnen, omdat het aantal sprekers nog maar heel gering is. Ook Europa kent bedreigde talen die extra aandacht behoeven, zoals het Fries, het Baskisch en het jiddisch (die laatste taal heeft al bijna geen sprekers meer).

Enkele jaren geleden is Unesco gestart met het in kaart brengen van oraal en immaterieel erfgoed, zoals dialecten, feestrituelen, theatervormen, traditionele ambachten of unieke inheemse kennis van de natuur. In Nederland zijn het Meertens Instituut en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur daarmee bezig. Vroeger werd in ons land wel denigrerend neergekeken op plaatselijke ‘folklore’, maar in toenemende mate kan de variëteit aan culturele gebruiken in eigen land en daarbuiten op serieuze aandacht en erkenning rekenen. Voor het welbevinden van mensen lijkt hechting aan een gemeenschap, aan hun woonomgeving en aan gedeelde culturele gebruiken van cruciaal belang.