Diversiteit |
Amazone-gebied

Op foto’s die vanuit de ruimte genomen zijn, valt op hoe kleurrijk de aarde is: het overheersende blauw van de oceanen, het geelbruin van de woestijnen, het wit van de polen en de hooggebergten, het veelkleurige groen van de regenwouden. Vooral het groen van het Amazonegebied springt in het oog. Dit uitgestrekte regenwoud wordt wel de long van de aarde genoemd. Niet voor niets, het is met zeven miljoen vierkante kilometer veruit het grootste bosgebied ter wereld.

De biodiversiteit van het Amazonegebied is enorm, dertig procent van de totale verscheidenheid aan levensvormen op aarde bevindt zich hier. Volgens ruwe schattingen leven er 2,5 miljoen insectensoorten, bijna 2.000 soorten vogels en zoogdieren en 3.000 vissoorten. Ook de diversiteit aan bomen en planten is ongeëvenaard met zo’n 40.000 verschillende soorten. Het Amazonewoud is een belangrijke bron van tropisch hardhout. Door de grote vraag ernaar (ook vanuit Nederland), in combinatie met de winning van mineralen en de ruimteclaims voor intensieve landbouw, is inmiddels een vijfde deel van het Amazonegebied ontbost. Voor de milieukwaliteit op aarde is dit een zeer verontrustende ontwikkeling.

De economische waarde van het Amazonegebied strijdt om voorrang met de landschappelijke en biologische waarde. Dit conflict komt overal ter wereld op grotere of kleine schaal voor. In Nederland dreigt bijvoorbeeld de landschappelijke waarde van het Groene Hart het af te leggen tegen de ruimtebehoefte van de omringende steden. De politiek is zodanig georganiseerd dat kortetermijnbelangen vaak overheersen. Toch lijkt wel een kentering gaande in de meningsvorming, al is het doortrekken van milieustandpunten naar het eigen gedrag nog weer een ander verhaal. Tal van Nederlandse organisaties bekommeren zich om behoud van het landschap en van de soortenrijkdom, zowel in eigen land als wereldwijd. De natuur- en milieuorganisaties in ons land telden in 2007 zo’n vier miljoen leden, terwijl dat er in 1980 nog maar 600.000 waren. Een invloedrijke oud-politicus als Ruud Lubbers trekt volle zalen op jongerenfestivals en elders met zijn bevlogen pleidooi voor het Handvest van de Aarde, waarin principes van harmonieus menselijk samenleven zijn verbonden met respect voor de natuurlijke omgeving.