Tijdens het werk van de commissie kwamen allerlei ideeën naar voren over de toepassing van deze canon, vooral in het onderwijs. Het is aan NCDO en andere actoren die zich betrokken voelen bij onderwijs voor wereldburgerschap, om deze ideeën op te pakken of nog betere te formuleren. De commissie volstaat hier met het puntsgewijs aanduiden van een aantal mogelijkheden.

Actoren

• Docenten in het primair en voortgezet onderwijs kunnen de vensters op de wereld gebruiken om individueel of gezamenlijk te reflecteren op het eigen onderwijs en om desgewenst aanpassingen te maken in de praktijk van hun lessen. Misschien zien zij in de vensters onderdelen van wereldburgerschap die zij tot nu toe hebben verwaarloosd. Wellicht brengen de vensters hen op nieuwe ideeën. Misschien helpt de serie van vensters om bewuster inhoudelijke keuzes te maken. Het spreekt voor zich dat in de diverse soorten en niveaus van onderwijs verschillende keuzes gemaakt zullen worden in de manieren waarop van deze wereldcanon gebruik wordt gemaakt.
• Docenten op lerarenopleidingen – van pabo’s tot eerstegraadsopleidingen in relevante vakken – zouden de vensters op de wereld tot onderwerp kunnen maken van hun lessen. Dat kan helpen om toekomstige leraren uit te nodigen tot pedagogische reflectie: Hoe wil ik jongeren zich op de wereld laten oriënteren? Hoe sta ik tegenover de selectie van invalshoeken die de commissie heeft gemaakt? Wat zou ik anders doen en waarom?
• Sleutelfiguren in de vakorganisaties van leraren en schoolvakken kunnen de vensters toelichten en ter discussie stellen op conferenties en studiedagen. Zo kunnen leraren geënthousiasmeerd worden voor het idee van een canon voor wereldburgerschap en betrokken raken in het debat.
• Educatieve uitgevers kunnen de 8 thema’s en 24 vensters als inspiratiebron gebruiken voor hun leermiddelen: om meer structuur te brengen in hoe zij invulling geven aan kerndoelen; om inhoudelijke vernieuwingen vorm te geven; wellicht ook om rond wereldburgerschap zelfstandige leermiddelen, in welke vorm dan ook, voor scholen beschikbaar te stellen.
• NCDO kan deze canon gebruiken in haar onderwijsactiviteiten, vooral door scholen en ontwikkelingseducatieve instellingen te prikkelen tot toepassing en uitwerking van de vensters.

Aanvullende middelen

• Rond de thema’s en vensters zal een aantrekkelijke en toegankelijke website worden opgezet, vergelijkbaar met www.entoen.nu over de historische canon. Idealiter zou zo’n website wervende informatie voor leerlingen bevatten, in woord en beeld, suggesties voor docenten voor verbreding en vertakking bij de vensters, alsmede tips voor bronnen rond de gekozen thema’s zoals relevante musea, films en jeugdliteratuur. Via een webomgeving is het bovendien mogelijk leerlingen interactief bij de onderwerpen te betrekken, bijvoorbeeld in de vorm van een wedstrijd voor een ‘25ste venster’ (zie ook de canon van Amsterdam).
• Het aantal van 24 vensters lijkt ideaal voor een wereldkalender: twee iconen per maand. Zo’n kalender in het klaslokaal nodigt ertoe uit om door het jaar heen diverse vensters in de onderwijsactiviteiten te betrekken.

Aanzet tot verdere discussie

• Dit rapport kan worden benut in de nationale discussie over burgerschapsvorming in het onderwijs. Het bevat tal van argumenten en handvatten om de mondiale dimensie een plaats te geven in burgerschapsvorming op scholen.
• Uiteraard zal het nodig zijn het bouwwerk van thema’s en vensters over een aantal jaren te actualiseren. Maar eerst zal deze canon hopelijk enkele jaren uitgangspunt zijn bij de vorming tot wereldburgerschap – niet als statisch model, maar als aanzet tot kritisch denken en debat. Die discussie, zowel over ons huidige voorstel als te zijner tijd over de herziening hiervan, kan een goed middel zijn om leraren, opleiders en andere betrokkenen te mobiliseren. Deze canon is een begin, geen eindpunt.